Odchudzanie wg TMC - bez liczenia kalorii.

Niby to wszystko takie proste: masz nadwagę albo jesteś gruby bo jesz za dużo i za mało się ruszasz... Czy aby na pewno? Wiele osób „puszystych“ próbowało już wszystkiego: drakońskich diet, katorżniczych ćwiczeń fizycznych i wszystko co udało im się zgubić podczas tego procesu to poczucie wiary w siebie i własnej wartości. A jeśli nawet udało się zgubić również i kilogramy – komu ze skutecznie odchudzonych udało się nie paść ofiarą efektu jojo? Proces odchudzania jest procesem odzyskiwania zdrowia, a jest to mało prawdopodobne przy zastosowaniu specyfiku o niepotwierdzonej badaniami klinicznymi reputacji lub 2-tygodniowej diety cud. Chciałabym przybliżyć metody wspomagania odchudzania przy pomocy technik, których korzenie sięgają głęboko  - do tradycji medycyny wschodnioazjatyckiej.

Praktykujący klasyczną lub tradycyjną medycynę chińską będą pewnie protestować w związku z uproszczeniem i uwspółcześnieniem proponowanych metod, ale obecnie najcenniejsze metody postępowania powinny integrować osiągnięcia współczesnej medycyny zachodniej z bezpiecznymi i sprawdzonymi technikami tradycyjnymi, opartymi na wieloletnich obserwacjach. W każdym systemie medycznym są mądre i niemądre, zdrowe i niezdrowe sposoby dochodzenia do celu. Warto pamiętać, że te które obiecują szybkie efekty zazwyczaj nie mają na celu poprawy ogólnej sytuacji zdrowotnej, lecz jedynie zlikwidowanie objawów.

Kiedy przychodzi do skonstruowania definicji otyłości najprościej stwierdzić, że jest to nadmierna masa ciała w stosunku do ustanowionej normy. Obecnie w populacji osób dorosłych normą tą jest Wskaźnik Masy Ciała, czyli BMI - Body Mass Index.  Otyłość jest  rezultatem dodatniego bilansu energetycznego w wyniku nadmiernego przyjmowania energii (pokarmów) i niewystarczającego jej wydatkowania (niedobór ruchu). W utrzymaniu prawidłowej masy ciała bierze udział szereg nie do końca poznanych mechanizmów metabolicznych, neurohormonalnych behawioralnych i emocjonalnych. Otyłość może towarzyszyć różnym schorzeniom ogólnoustrojowym, gdzie spowolnienie podstawowej przemiany materii jest wynikiem choroby. Zalicza się do nich: niedoczynność tarczycy, zaburzenia czynności kory nadnerczy (zespół Cushinga), cukrzycę, zaburzenia cyklu miesiączkowego, guzy przysadki, wrodzone zespoły metaboliczne (zespół Willego-Pradera). Do powstania otyłości może przyczynić się wiele leków przyjmowanych przewlekle z różnych wskazań na przykład– sterydów, progestagenów, cyproheptadyny, fenotiazyny i kwasu walproinowego.

Otyłości towarzyszy wiele zaburzeń biochemicznych, hormonalnych, neurohormonalnych i enzymatycznych. Rozważa się udział nierównowagi w autonomicznym układzie nerwowym oraz  nieprawidłowości brunatnej tkanki tłuszczowej (wytwarzającej różne hormony). Trudno jest jednoznacznie stwierdzić, czy mają one charakter pierwotny czy wtórny i czy rzeczywiście przyczyniły się do rozwoju otyłości. Uważa się również, że jedną z przyczyn otyłości może być zmiana flory bakteryjnej przewodu pokarmowego poprzez masowe stosowanie antybiotykoterapii.

Bardzo ważnym elementem w kontroli wagi są emocje. Przyczyniają się zarówno do powstania otyłości jak i utrudniają rozwiązanie problemu. W trakcie stresu jedni przestają jeść, inni wprost przeciwnie zaczynają jeść bez umiaru, zajadając emocje. Podobnie jak stres działają długotrwałe, nierozwiązane konflikty emocjonalne. Zazwyczaj nasza wiedza na temat Tradycyjnej Medycyny Chińskiej i innych medycyn wschodnioazjatyckich jest bardzo powierzchowna. Systemy te mają holistyczne (całościowe) podejście do człowieka, a proces leczenia stawia nacisk głównie na przywrócenie zaburzonej równowagi i aktywację wewnętrznych sił naprawczych.  Opierają się na jedności człowieka ze wszechświatem i nierozdzielności zjawisk materialno – energetycznych,  podobne koncepcje wysuwane są przez współczesnych fizyków kwantowych?

Do przywrócenia zaburzonej równowagi wykorzystuje się medytacje, ziołolecznictwo, dietetykę, akupunkturę i moksowanie, masaże oraz ćwiczenia fizyczne, wpływając na nawiązanie lepszego kontaktu z własnym ciałem. Fizjologia chińska jest jednocześnie zbliżona (dotyczy przecież żywego ludzkiego organizmu) i bardzo odmienna od zachodniej. Narządom przyporządkowuje się funkcje w sposób mogący szokować zachodniego czytelnika. Jednak kiedy zaczyna się głębiej studiować te aspekty, pojawia się głęboki szacunek do spójności systemu. Całość systemu w bardzo dużym uproszczeniu bazuje na teorii Yin-Yang, teorii pięciu przemian i krążeniu enigmatycznej Qi w organizmie człowieka w systemie kanałów zwanych meridianami. Każdej z pięciu przemian przyporządkowane są odpowiednie funkcje fizjologiczne oraz emocje powiązane w obrębie danej przemiany z jednym z pięciu głównych narządów pełnych (serce, wątroba nerki, płuca i śledziona-trzustka) i sparowanych z nimi narządów pustych (jelito cienkie, pęcherzyk żółciowy, pęcherz moczowy, jelito grube i żołądek). Harmonijna współpraca narządów umożliwia organizmowi dostosowanie  się do zmian środowiska zewnętrznego i wewnętrznego, zachowanie homeostazy i  zdrowia.

W klasycznych chińskich dziełach medycznych otyłość nie istnieje jako odrębna jednostka chorobowa. Uważa się, że otyłość związana jest nagromadzeniem wilgoci (płynów) i śluzu (tkanki tłuszczowej) oraz toksyn, a także zaburzeniem swobodnego krążenia Qi w organizmie wskutek upośledzenia  czynności narządów wewnętrznych. Zablokowanie lub spowolnienie krążenia Qi w organizmie powoduje pogorszenie transformacji i usuwania patologicznych substancji i powstaje samonapędzające się błędne koło. Próbując przełożyć fizjologię chińską na zachodnią można przyjąć, że za przemianę materii odpowiedzialna jest trzustka należąca do elementu ziemi (nazywana poprzez błąd w pierwotnym tłumaczeniu śledzioną). Do uszkodzenia tego elementu dochodzi zarówno poprzez niewłaściwe odżywianie jak i brak kontroli nad emocjami związanymi z tym elementem. Emocjami uszkadzającymi system śledziony-trzustki są zamartwianie się, nadmierne troszczenie się o innych, „przeżuwanie przeszłości“.

Medycyna chińska z założenia jest medycyną profilaktyczną, jednak ponieważ mieszkańcy dalekiego wschodu są podobni do nas – również część naprawcza jest doskonale rozwinięta. Podstawą dobrej terapii jest indywidualnie postawiona właściwa diagnoza. Leczenie w tradycyjnej medycynie chińskiej ma na celu wyregulowanie funkcji narządów wewnętrznych i wyregulowanie przepływu Qi co ma doprowadzić do „samonaprawienia się“ organizmu poprzez – w kolejnym bardzo dużym uproszczeniu - uzupełnienie niedoborów, zredukowanie nadmiarów i przełamanie zastojów. Najskuteczniejszym sposobem postępowania w chorobach przewlekłych jest ziołolecznictwo. Stosuje się indywidualnie dobrane lub gotowe mieszanki ziołowe. Dodatkowo wykorzystuje się akupunkturę, zazwyczaj w połączeniu z moksowaniem. Chętnie używa się również baniek, a zalecenia do  terapii bańkami są zupełnie inne aniżeli w tradycji zachodniej. Uzupełnieniem każdej terapii są dieta: adekwatna do potrzeb, medytacje i ćwiczenia fizyczne.

Dlaczego tak ważne jest postawienie precyzyjnej indywidualnej diagnozy? Wyobraźmy sobie , że kogoś boli kolano. Jeśli będziemy chcieli przyjąć tabletkę przeciwbólową, wystarczy to proste stwierdzenie.  Jednak tak naprawdę ból kolana nie jest równy bólowi kolana w kontekście medycyny chińskiej. Ból kolana po stronie zewnętrznej, przyśrodkowej,  w dole podkolanowym i centralny pod rzepką będą wymagały trochę innego postępowania. Dlaczego? Dlatego, że przez każdą z anatomicznych części kolana przebiega inny kanał – meridian dla Qi.  Bierze się w tej sytuacji pod uwagę osłabienie nerek - narządu – systemu, któremu przyporządkowane są kolana.

Na takich samych zasadach opiera się wspomaganie odchudzania akupunkturą i innymi technikami wschodnioazjatyckimi: należy postawić indywidualną precyzyjną diagnozę a następnie pomóc organizmowi wyregulować zaburzone funkcje. Pomimo, że każda otyłość to nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej i płynów śródtkankowych, innego postępowania wymagać będzie osoba z masywnym brzuchami i szczupłymi kończynami, a innego osoba z rozłożystymi biodrami i masywnymi udami a względnie szczupłym tułowiem powyżej pępka. Ponieważ wschodnie systemy medyczne traktują fizyczne i niefizyczne aspekty człowieka z taką samą uwagą, lecząc ciało wpływają również na stan emocji. A nie od dziś wiadomo, że w procesie zdrowienia (chudnięcia) niezmierne ważne jest odbudowywanie poczucia własnej wartości, akceptacji siebie i odzyskanie pierwotnej radości życia – czyli wyciszenie Shen (ducha) zamieszkującego chińskie serce.